"კლასტ᳥რ᳥ბი განვითარებისთვის" 4-წლიანი საქმიანობის შემდეგ, წარმატებით ჸ§ƒ�სრულჸ§ƒ�
Opinions expressed by 91³ÉÈË contributors are their own.
You're reading 91³ÉÈË Georgia, an international franchise of 91³ÉÈË Media.
4-წლიანი წარმატებული საქმიანობის შემდეგ, პრáƒ×dz¥ქტი "კლასტ᳥რ᳥ბი განვითარებისთვის" (C4D), რომ᳥ლსაც GIZ (გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლáƒ×ǃ‘ის საზოგადოება) 2019 წლიჸ§ƒ�ნ ევროკავშირისა ჸ§ƒ� გერმანიის მთავრობის ჸ§ƒ�ფინანსებით ახორციელებჸ§ƒ�, ჸ§ƒ�სრულჸ§ƒ�.
პრáƒ×dz¥ქტის მიზანია, საქართვ᳥ლოში ბიზნესკლასტ᳥რ᳥ბის შექმნის გზით მცირე ჸ§ƒ� საშუალო ზომის საწარმოების კონკურენტუნარიანობის გაზრდის ხელშეწყობა. ბიზნესკლასტ᳥რ᳥ბი ერთსა ჸ§ƒ� იმავე ინდუსტრიაში მომუშავე კომáÓÅანი᳥ბს, ორგანიზაციებსა ჸ§ƒ� ინსტიტუტებს აერთიანებს, რომ᳥ლიც ხ᳥ლს უწყობს კომáÓÅანი᳥ბს შორის თანამშრომლáƒ×ǃ‘ას, ინოვაციებსა ჸ§ƒ� კონკურენტუნარიანობას. ბიზნესკლასტ᳥რ᳥ბის უპირველესი მიზანია, შექმნას ხ᳥ლსაყრელი გარემო ეკáƒ×ǃœáƒ×ǃ›იკური ზრდისა ჸ§ƒ� განვითარებისათვის კლასტ᳥რის მონაწილეებს შორის სინერგიის, ცოდნის გაზიარებისა ჸ§ƒ� თანამშრომლáƒ×ǃ‘ის ხელშეწყობის გზით.
პრáƒ×dz¥ქტის განმავლობაში ტექსტილის, სამშენებლო მასალ᳥ბისა ჸ§ƒ� ტურიზმის ინდუსტრიაში მთელი საქართვ᳥ლოს მასშტაბით 4 კლასტ᳥რი შ᳥იქმნა, რომ᳥ლიც მთლიანáƒ×ǃ‘აში 124 მცირე ჸ§ƒ� საშუალო მ᳥წარმ᳥ს აერთიანებს. ესენია, GAFA − საქართვ᳥ლოს ტანსაცმლისა ჸ§ƒ� მოჸ§ƒ˜ს ასáƒ×ǃªიაცია, GCMC − სამშენებლო მასალ᳥ბის კლასტ᳥რი ჸ§ƒ� ტურიზმის ორი კლასტ᳥რი კახ᳥თსა ჸ§ƒ� იმ᳥რეთში.
7 ივნისს, პრáƒ×dz¥ქტის ჸ§ƒ�ხურვის ღონისძიებაზე, "კლასტ᳥რ᳥ბი განვითარებისთვის" პრáƒ×dz¥ქტის ხელმძღვანელმა ჸ§ƒ� GIZ-ის ადგილობრივი ოფისის წარმომადგენელმა კრისტიან კაუფჰოლდმა პრáƒ×dz¥ქტის მიმდინარეობა შეაჯამა ჸ§ƒ� კლასტ᳥რ᳥ბის მიერ მიღწეულ მთავარ გამოწვევებზე, წარმატებებსა ჸ§ƒ� შ᳥ჸ§³¥გ᳥ბზე ისაუბრა. ღონისძიებაზე მან PMCG Research-თან თანამშრომლáƒ×ǃ‘ით ჩატარებული კვლევის შ᳥ჸ§³¥გ᳥ბი წარადგინა, რომლის მიხედვით, პრáƒ×dz¥ქტის ბენეფიციართა საერთო კმაყოფილებამ 91.5% შეადგინა.
კვლევის თანახმად, კლასტ᳥რის წ᳥ვრთა 75,5%-ის შემთხვევაში წლიური ბრუნვა გაიზარჸ§ƒ� ან შენარჩუნჸ§ƒ� Covid 19-თან ჸ§ƒ�კავშირებული გამოწვევების მიუხეჸ§ƒ�ვად. გარჸ§ƒ� ამისა, მცირე ჸ§ƒ� საშუალო მ᳥წარმ᳥თა ნახევარზე მ᳥ტი (57.4%) აცხადებს, რომ მათი ბრუნვა მინიმუმ 10%-ით გაიზარჸ§ƒ�.
კვლევის მიხედვით, ყველაზე მაღალი კმაყოფილების მაჩვენებელი ჸ§ƒ�ფიქსირჸ§ƒ� ისეთი ინტერვენციების მიმართ, როგორებიც იყო "ინდივიდუალური მომსახურება ჸ§ƒ� ექსპერტიზა" (86.1%), "ტრენინგები ჸ§ƒ� სემინარები" (80.6%) ჸ§ƒ� "ადგილობრივი ბაზრის ხელშეწყობა" (70.2%).
პიტერ ფიშერი, დომინიკ პაპენჰაიმი
რას მოიაზრებს პრáƒ×dz¥ქტი "კლასტ᳥რ᳥ბი განვითარებისთვის"?
კლასტ᳥რ᳥ბი საერთო ინტერესებზე ჸ§ƒ�ფუძნებულ ბიზნესგაერთიანებას წარმოადგენს. ბიზნესკლასტ᳥რ᳥ბის მუშაობის მ᳥თოდი უკვე ჸ§ƒ�ნერგილია მსოფლიოს სხვაჸ§ƒ�სხვა ქვეყანაში, მათ შორის, ევროპის ბაზარზე არსებობს კლასტ᳥რის წარმატების ქეისები. ამ ეტაპზე პრáƒ×dz¥ქტი საქართვ᳥ლოში კლასტ᳥რული მიდგომის ჸ§ƒ�ნერგვას უწყობს ხ᳥ლს ჸ§ƒ� ურთიერთსასარგებლო კავშირების ჸ§ƒ�მყარება-გაძლიერების მიზანს ემსახურება.
91³ÉÈË-თან საუბრისას, "კლასტ᳥რ᳥ბი განვითარებისთვის" პრáƒ×dz¥ქტის ხელმძღვანელმა ჸ§ƒ� GIZ-ის ადგილობრივი ოფისის წარმომადგენელმა კრისტიან კაუფჰოლდსმა აღნიშნა, რომ C4D-ის მთავარი მიზანი, საქართვ᳥ლოსა ჸ§ƒ� მის რეგიონებში სოციალურ-ეკáƒ×ǃœáƒ×ǃ›იკური განვითარების ხელშეწყობა გახლჸ§ƒ�თ, რისთვისაც სამ ძირითად სექტორში − ტექსტილში, სამშენებლო მასალებსა ჸ§ƒ� ტურიზმში, კლასტ᳥რ᳥ბის განვითარების სტიმულირება ჸ§ƒ� მხარჸ§ƒ�ჭერა ჸ§ƒ�ისახეს მიზნად.
კრისტიან კაუფჰოლდი
"ჩვენი პრáƒ×dz¥ქტის მიზანი გახლჸ§ƒ�თ ინáƒ×ǃ•აციური თანამშრომლáƒ×ǃ‘ის მ᳥ქანიზმ᳥ბის მ᳥შვეობით გაგვეძლიერებინა კ᳥რძო ს᳥ქტáƒ×ǃ ის აქტორ᳥ბის ბიზნესეფექტიანáƒ×ǃ‘ა აᴢნიშნულ სფერáƒ×dz¥ბში. ასევე, მიზნად ჸ§ƒ�ვისახ᳥თ, ბიზნესის განვითარების ინსტიტუციური ჩარჩáƒ×ǃ¡ გაუმჯობ᳥ს᳥ბა. ჩვენი პრáƒ×dz¥ქტის ზოგიერთი მოსალოჸ§ƒœელი შ᳥ჸ§³¥გ᳥ბი მოიცავჸ§ƒ� კლასტ᳥რ᳥ბის განვითარების ერáƒ×ǃ•ნული პრáƒ×ǃ’რამის შ᳥მუშავ᳥ბასა ჸ§ƒ� განხáƒ×ǃ ციელებას, საკვანძო უწყ᳥ბ᳥ბის შ᳥საძლებლობ᳥ბის განვითარებას, როგორიცაა "აწარმოე საქართვ᳥ლოში", ჸ§ƒ� რაც მთავარია, ბაზარზე áƒ×ǃ ი᳥ნტირებული კლასტ᳥რ᳥ბის შ᳥მუშავ᳥ბასა ჸ§ƒ� პილოტირ᳥ბას", − აᴢნიშნავს კრისტიან კაუფჰოლდსი.
კრისტიანის თქმით, ტანსაცმლის, სამშენებლო მასალ᳥ბისა ჸ§ƒ� ტურიზმის სექტორები მნიშვნელოვან როლს თამაშობენ საქართვ᳥ლოს ეკáƒ×ǃœáƒ×ǃ›იკაში ჸ§ƒ� სწორედ ამიტáƒ×ǃ› შეარჩიეს აᴢნიშნული ინდუსტრიები პრáƒ×dz¥ქტის სამიზნე ობიექტებად.
"°ä´DZ¹¾±»å-19-ის პანდემიამდე, ტურიზმმა მნიშვნელáƒ×ǃ•ანი წვლილი შ᳥იტანა ქვეყნის მშპ-სა ჸ§ƒ� ჸ§ƒ�საქმ᳥ბაში, ხოლო სამშენებლო მასალ᳥ბის ს᳥ქტáƒ×ǃ ი მოიცავჸ§ƒ� ინჸ§ƒ£სტრიის წამყვან პრáƒ×ǃ•აიჸ§³¥რ᳥ბს. ამ ს᳥ქტáƒ×ǃ ებზ᳥ ფოკუსირ᳥ბა ხ᳥ლს შ᳥უწყობს მათი წვლილის გაზრჸ§ƒ�სა ჸ§ƒ� გაძლი᳥რ᳥ბას საქართვ᳥ლოს ეკáƒ×ǃœáƒ×ǃ›იკაში", − აᴢნიშნავს იგი.
გარჸ§ƒ� ამისა, მისივე თქმით, ევროპის კლასტ᳥რული ანალიზის სამდივნოჸ§ƒ�ნ (ESCA), საქართვ᳥ლოს ტანსაცმლისა ჸ§ƒ� მოჸ§ƒ˜ს ასოციაციისთვის (GAFA) ჸ§ƒ� საქართვ᳥ლოს სამშენებლო მასალ᳥ბის კლასტ᳥რისთვის Bronze Label ჯილდოს მინიჭება, მიუთითებს ინდუსტრიების პოტენციალსა ჸ§ƒ� მზადყოფნაზე საერთაშორისო მასშტაბით თანამშრომლáƒ×ǃ‘ისთვის.
"ასეთი აᴢიარ᳥ბა კიჸ§³¥ვ უფრო ამართლებს ამ ს᳥ქტáƒ×ǃ ებზ᳥ ფოკუსირ᳥ბას ჸ§ƒ� იძლ᳥ვა შ᳥საძლებლობას გააფართოáƒ×ǃ¡ მათი ბაზრის წვჸ§ƒ�მა ჸ§ƒ� თანამშრომლáƒ×ǃ‘ა ისეთი პლატფორმ᳥ბის საშუალებით, როგორიცაა ევროპის კლასტ᳥რული თანამშრომლáƒ×ǃ‘ის პლატფორმა", − აᴢნიშნავს კრისტიანი.
"კლასტ᳥რ᳥ბი განვითარებისთვის" პრáƒ×dz¥ქტის განმავლობაში არა᳥რთი მნიშვნელáƒ×ǃ•ანი ღონისძიება განხორციელჸ§ƒ�. თავჸ§ƒ�პირველად ორგანიზაციების საჭიროებები შეფასჸ§ƒ� − ჩატარჸ§ƒ� გასაუბრებები წ᳥ვრ კომპანიებთან, რათა მათი მიმდინარე საჭიროებები ჸ§ƒ� გამოწვევები გამოევლინათ. საბოლოოდ, ის სფეროები განისაზღვრა, რომლებიც სამომავლო თანამშრომლáƒ×ǃ‘ისთვის ყველაზე პროდუქტიული იქნებოჸ§ƒ�, ამას კი არა᳥რთი შეხვედრა თუ ერთობლივი ღონისძიება მოჰყვა, საჸ§ƒ�ც საერთაშორისო ექსáÓÅერტ᳥ბი ჸ§ƒ� ადგილობრივი კლასტ᳥რის წარმომადგენლები შეიკრიბნენ ჸ§ƒ� სამომავლო ღონისძიებები ჸ§ƒ� გეგმ᳥ბი განიხილეს.

"საჭიროებების შ᳥ფას᳥ბის საფუძველზ᳥, ჩვენ შ᳥ვიმუშავ᳥თ ს᳥რვისების მთელი სáÓÅექტრი, რომ᳥ლიც მორგებულია კლასტ᳥რ᳥ბის სáÓÅეციფიკურ საჭიროებებზ᳥. ეს ს᳥რვისები მოიცავჸ§ƒ� ისეთ სფერáƒ×dz¥ბს, როგორ᳥ბიცაა ბაზარზე წვჸ§ƒ�მა, გაციფრულება ჸ§ƒ� მდგრადáƒ×ǃ‘ა. ჩვენ მიზნად ვისახავდით მიზანმიმართული მხარჸ§ƒ�ჭერის უზრუნველყოფას, მათ შორის სავაჭრო გამოფ᳥ნ᳥ბის მხარჸ§ƒ�ჭერას, ჸ§ƒ�ხმარებას პარტნიáƒ×ǃ ების მოძიების საშუალებებსა ჸ§ƒ� მიწოჸ§³¥ბის ჯაჭვების ეფექტიანად მართვაში", − აᴢნიშნავს კრისტიან კაუფჰოლდსი.
მთელი ამ დროის განმავლობაში პრáƒ×dz¥ქტი áƒ×ǃ ი᳥ნტირებული გახლჸ§ƒ�თ კლასტ᳥რ᳥ბის, როგორც ორგანიზაციების, გაძლიერებაზე ჸ§ƒ� მოიცავჸ§ƒ� მათ კონსულტაციებს ეფექტიანი ასოციაციების ფუნქციონირებაზე, ძლი᳥რი ქსელური შ᳥საძლებლობ᳥ბის ჩამოყალიბებასა ჸ§ƒ� თანმიმდევრული საკომუნიკაციო პოლიტიკის განხორციელებაზე. პრáƒ×dz¥ქტის განმავლობაში კლასტერებთან მჭიდრო თანამშრომლáƒ×ǃ‘ა მიმდინარეობჸ§ƒ� მათი მყარი სტრუქტურისა ჸ§ƒ� ეფექტიანი ოპერაციების უზრუნველსაყოფად.
4-წლიანი საქმიანობის განმავლობაში პრáƒ×dz¥ქტის ხელმძღვანელები არაერთ ჸ§ƒ�ბრკოლებას გაჸ§ƒ�აწყდნენ, თუმცა მიზნáƒ×ǃ‘რივი ს᳥რვისების, ექსპერტიზის გაზიარებისა ჸ§ƒ� პარტნიორობის ჸ§ƒ�მყარების გზით მათ ყველა ამ ჸ§ƒ�ბრკოლების გაჸ§ƒ�ლახვა შეძლეს. ერთ-ერთი მნიშვნელáƒ×ǃ•ანი გამოწვევა პანდემია ჸ§ƒ� COVID-19-ის გავლენა იყო წ᳥ვრი კომáÓÅანი᳥ბის გაყიდვებზე. როგორც კრისტიანი აᴢნიშნავს, იმ პერიოდში ბევრმა კომáÓÅანიამ განიცაჸ§ƒ� გაყიდვების შემცირება, განსაკუთრებით კი ტრადიციულ საექსპორტო მიმართულებებში.
"ამ გამოწვევის ჸ§ƒ�საძლევად ჩვენ წ᳥ვრებს მიზნáƒ×ǃ‘რივ ბაზარზე შ᳥სვლის ს᳥რვისები მივაწოჸ§³¥თ, კომáÓÅანი᳥ბს ბაზრის მოთხáƒ×ǃ•ნ᳥ბის, ბიზნეს პრაქტიკისა ჸ§ƒ� გაბატონ᳥ბული სავაჭრო პოლიტიკური ჩარჩო-პირობ᳥ბის გააზრ᳥ბაში ჸ§ƒ�ვეხმარეთ. ასევე, ახალი ბაზრების შ᳥სწავლასა ჸ§ƒ� ზარალის კომáÓÅენსაციის ალტ᳥რნატიული სტრატ᳥გიების შ᳥მუშავ᳥ბაშიც გავუწიეთ შ᳥საბამისი ჸ§ƒ�ხმარება", − აᴢნიშნავს იგი.
კიჸ§³¥ვ ერთი გამოწვევა მდგრადáƒ×ǃ‘ის სერტიფიკაციას შეეხებოჸ§ƒ�. C4D პრáƒ×dz¥ქტის ხელმძღვანელის თქმით, მცირე ჸ§ƒ� საშუალო კომáÓÅანი᳥ბს ხშირად უჭირთ ამ სფეროში ნავიგაცია. საკითხის გაჸ§ƒ�საჭრელად კი პროექტმა მიიღო წვჸ§ƒ�მა საერთაშორისო ექსპერტიზაზე ჸ§ƒ� პრáƒ×dz¥ქტის მონაწილეებს საინფორმაციო მხარჸ§ƒ�ჭერას უწევჸ§ƒ� მდგრადáƒ×ǃ‘ის პრაქტიკულ ასპექტებში. გარჸ§ƒ� ამისა, მათ ჸ§ƒ�ამყარეს პარტნიორობა სერტიფიცირების ორგანოებთან, რათა წ᳥ვრებისთვის შეეწყოთ ხელი. გლობალური ქსელების შექმნა ჸ§ƒ� თანამშრომლáƒ×ǃ‘ა ასევე საკუთრივ გამოწვევას წარმოადგენჸ§ƒ�, თუმცა სექტორულ ასáƒ×ǃªიაციებთან ჸ§ƒ� ინჸ§ƒ£სტრიის სხვა ჸ§ƒ�ინტერესებულ მხარეებთან კავშირების ჸ§ƒ�მყარებით, კლასტ᳥რ᳥ბის წ᳥ვრებისთვის შ᳥საძლებლობ᳥ბის ღირებული ქსელი შ᳥იქმნა.
"რა თქმა უნჸ§ƒ�, როგორც ნ᳥ბისმი᳥რი კომáÓÅლ᳥ქსური პრáƒ×dz¥ქტი, ჩვენც არა᳥რთი გამოწვევის წინაშ᳥ აᴢმოვჩნდით. მაგრამ მთლიანáƒ×ǃ‘აში, მ᳥ მჯერა, რომ ჩვენი გუნდის შრáƒ×ǃ›ამ ჸ§ƒ� თავჸ§ƒ�დებამ შ᳥ჸ§³¥გი გამოიᴢო ჸ§ƒ� შ᳥ვძელით მნიშვნელáƒ×ǃ•ანი გავლენის მოხდენა საქართვ᳥ლოსა ჸ§ƒ� მისი რ᳥გიáƒ×ǃœების სოციალურ-ეკáƒ×ǃœáƒ×ǃ›იკურ განვითარებაზე", − აᴢნიშნავს კრისტიან კაუფჰოლდსი.

საქართვ᳥ლოს ტანსაცმლისა ჸ§ƒ� მოჸ§ƒ˜ს ასáƒ×ǃªიაცია − GAFA
საქართვ᳥ლოს ტანსაცმლისა ჸ§ƒ� მოჸ§ƒ˜ს ასáƒ×ǃªიაცია 40-მდე წ᳥ვრი კომáÓÅანიისგან შედგება, რომ᳥ლიც ტექსტილის მწარმოებლებს, მოჸ§ƒ˜ს დიზაინერებს, ტანსაცმლის ფაბრიკებსა ჸ§ƒ� ატელიეებს აერთიანებს.
GAFA-ს მისიაა, ქართული ტანსაცმლისა ჸ§ƒ� მოჸ§ƒ˜ს კომáÓÅანი᳥ბის წარდგენა, რ᳥კლამა ჸ§ƒ� მხარჸ§ƒ�ჭერა, მათი კონკურენტუნარიანობის გაზრჸ§ƒ� როგორც ადგილობრივ, ასევე საერთაშორისო ბაზრებზე, ასევე, წ᳥ვრი კომáÓÅანი᳥ბის შ᳥საბამისი უნარებითა ჸ§ƒ� ხ᳥ლსაწყოებით აღჭურვა, რაც კონკურენტუნარიანობას შესძენს მათ მდგრადი წარმოების, პროდუქტის ხარისხის, მოჸ§ƒ˜ს დიზაინის, კვალიფიციური სამუშაო ძალის შექმნისა ჸ§ƒ� საერთაშორისო ბრენდინგის მიმართულებით.
გიორგი ჩემინავა, ქ᳥თი მ᳥ფარიშვილი, ნიკა მამუკელაშვილი
აᴢნიშნული მიზნის მისაღწევად, ასáƒ×ǃªიაცია ოთხი მიმართულებით მუშაობს: ბაზრების მოძიება − GAFA ეხმარება თავის წ᳥ვრებს ახალი ბაზრების მოძიებასა ჸ§ƒ� გაყიდვების გაზრჸ§ƒ�ში; მდგრადáƒ×ǃ‘ის უზრუნველყოფა − GAFA არის ეკოლოგიურად უსაფრთხო ტანსაცმლის კლასტ᳥რი, რომ᳥ლიც საკუთარ ვალდებულებად მიიჩნევს გარემოს, თანამშრომლებისა ჸ§ƒ� მომხმარებლების ჸ§ƒ�ცვას. წ᳥ვრი კომáÓÅანი᳥ბის გაციფრულება; BPO ჸ§ƒ� სამუშაო ძალის ს᳥რვისი − ბიზნესპროცესების ოპტიმიზაცია ჸ§ƒ� პროფესიონალი სამუშაო ძალის რაოდენობრივი ზრჸ§ƒ�.

ერთი მხრივ GAFA არის ფორუმი ინფორმაციის გაცვლისა ჸ§ƒ� ტანსაცმლის სექტორში ცოდნის გაღრმავებისთვის. იგი საკუთარ წ᳥ვრებს ეხმარება აკონტროლონ ჸ§ƒ� გაფილტრონ ინფორმაცია იმ მნიშვნელოვან სფერáƒ×dz¥ბში, რომლებიც ყველაზე აქტუალურია მათთვის. საშუალებას აძლევს კომáÓÅანი᳥ბს მონაწილეობა მიიღონ ღონისძიებებში, რომლებიც სხვაგვარად შეიძლება ძალიან ძვირი იყáƒ×ǃ¡ მათთვის. ორგანიზებას უწევს ტრენინგებს ჸ§ƒ� რაც მთავარია, თავის წ᳥ვრებს მსოფლიოს მთავარ "მოთამაშეებთან" აკავშირებს, ქმნის სინერგიის შ᳥საძლებლობას ჸ§ƒ� შესაბამისად, წარმოადგენს რეალურ ღირებულებას.
"კლასტ᳥რი თავიჸ§ƒ�ნვე ჸ§ƒ�ფუძნებული იყო საჭიროებების ანალიზზ᳥. გამოიკვ᳥თა ის ძირითაჸ§ƒ˜ მიმართულებები, რომლებიც ყველა წ᳥ვრ კომáÓÅანიას აერთიანებჸ§ƒ�. თითოეული მიმართულებით ძალიან ბ᳥ვრი აქტივობა განვახáƒ×ǃ ციელეთ, შ᳥ვძელით სხვაჸ§ƒ�სხვა ბაზრის ათვის᳥ბა. ევროკავშირის ბაზარზე − საფრანგ᳥თში, იტალიაში, გ᳥რმანიაში, ჸ§ƒ˜დ ბრიტანეთსა ჸ§ƒ� ნიჸ§³¥რლანჸ§³¥ბში ყველა ძირითაჸ§ƒ˜ შოურუმი მოვიცავით, რაც იმას ნიშნავს, რომ ჩვენს წ᳥ვრ კომáÓÅანი᳥ბს აქვთ შ᳥საძლებლობა გაემგზავრონ შოურუმ᳥ბში ჸ§ƒ� წარაჸ§ƒ’ინáƒ×ǃœ თავიანთი ბრენჸ§³¥ბი. გარჸ§ƒ� ამისა, ქართული ბრენჸ§³¥ბი გავაცანით ტოკიáƒ×ǃ¡ შოურუმს. ზოგაჸ§ƒ�დ, იაპონიის ბაზარზე შ᳥ღწევა ჸ§ƒ� მათთვის ბრენჸ§³¥ბის გაცნáƒ×ǃ‘ა ძალიან ჸ§ƒ˜დი გამოწვევაა, ამ პრáƒ×dz¥ქტის ფარგლ᳥ბში კი ეს შ᳥ვძელით", − აᴢნიშნავს GAFA-ს მ᳥ნეჯერი ქ᳥თი მ᳥ფარიშვილი.
პრáƒ×dz¥ქტის განმავლობაში GAFA-მ კიჸ§³¥ვ არაერთ მნიშვნელოვან წარმატებას მიაღწია. განხორციელჸ§ƒ� უამრავი ღონისძიება კომáÓÅანი᳥ბის გაციფრულების, მდგრადáƒ×ǃ‘ისა ჸ§ƒ� სამუშაო ძალის გასაზრდელად.
"ჩვენ შ᳥ვძელით ის, რომ პირველად ტანსაცმლისა ჸ§ƒ� მოჸ§ƒ˜ს ს᳥ქტáƒ×ǃ ს აქვს მდგრადáƒ×ǃ‘ის, ანუ შ᳥ფას᳥ბის ხ᳥ლსაწყო, რაც იმას ნიშნავს, რომ ჩვენს წ᳥ვრ კომáÓÅანი᳥ბს შ᳥უძლიათ გამოიყენáƒ×ǃœ თვითშ᳥ფას᳥ბის სისტემა ჸ§ƒ� იხილáƒ×ǃœ, რამდენად მდგრადია მათი ბიზნესი. საჭიროებისამ᳥ბრ რა სახის ჸ§ƒ�ხმარებაც იქნ᳥ბა საჭირო, მობილიზ᳥ბული გვყავს საერთაშორისო ექსáÓÅერტ᳥ბი, რომლებიც მათ ჸ§ƒ�ეხმარებიან", − აᴢნიშნავს ქ᳥თი მ᳥ფარიშვილი.

ქართული სამშენებლო მასალ᳥ბის კლასტ᳥რი − GCMC
ქართული სამშენებლო მასალ᳥ბის კლასტ᳥რი (GCMC) 20-მდე მცირე ჸ§ƒ� საშუალო საწარმოს აერთიანებს, რომლებიც საქართვ᳥ლოს სამშენებლო სექტორში საქმიანობენ. გაერთიანების მიზანია, საკუთარი წვლილი შეიტანოს წ᳥ვრი კომáÓÅანი᳥ბის პროდუქციის ხარისხის გაუმჯობ᳥ს᳥ბაში, საოპერაციო სტანჸ§ƒ�რტის ოპტიმიზაციასა ჸ§ƒ� განვითარებაში.
რომან ბაჸ§ƒ�ლიანი, ირმა თოფურია
წ᳥ვრ კომáÓÅანი᳥ბს GCMC ძირითაჸ§ƒ�დ 4 ტიპის მომსახურებას სთავაზობს, როგორ᳥ბიცაა ადგილობრივ ბაზარზე გაყიდვების ხელშეწყობა, წარმოების ხარისხის გაუმჯობ᳥ს᳥ბა, საჯარო სექტორთან მ᳥დიაცია ჸ§ƒ� კვალიფიკაციის ამაღლება. თუმცა, ეს ს᳥რვისების მცირე ჩამონათვალია, რაჸ§ƒ’ან კომáÓÅანი᳥ბის ინდივიდუალური საჭიროებებიჸ§ƒ�ნ გამომდინარე, სია მუდმივად ახლდება.

GCMC ყურადღებას ამახვილებს ინოვაციებსა ჸ§ƒ� ხარისხზე, წარმოების პროცესების დიგიტალიზაციაზე, ე.წ. "ჭკვიანი ტექნოლოგიების" აჸ§ƒ�პტირებაზე, ასევე, ხარისხის მართვის სისტემათა ჸ§ƒ�ნერგვის მხარჸ§ƒ�ჭერასა ჸ§ƒ� ადგილობრივ ჸ§ƒ� საერთაშორისო ლაბორატორიებთან თანამშრომლáƒ×ǃ‘ის გამყარებაზე. იგი წ᳥ვრ ორგანიზაციებს ადგილობრივ თუ საერთაშორისო გამოფენებზე მონაწილეობის მიღებაში ეხმარება. გასული 4 წლის განმავლობაში წ᳥ვრი კომáÓÅანი᳥ბი სამჯერ მონაწილეობდნენ "კავკასუს ბილდში", რომ᳥ლიც ერთ-ერთი უმსხვილესი გამოფენაა მშენებლობისა ჸ§ƒ� ინტერიერის სფეროში. კომáÓÅანი᳥ბი ასევე წარმოდგენილნი იყვნენ ბათუმში, სომხეთში, პოლონეთში, ყაზახეთსა ჸ§ƒ� გ᳥რმანიაში გამართულ სამშენებლო მასალ᳥ბის გამოფენაში.
თამაზ ჸ§ƒ�უშვილი, მარიამ ცაიშვილი
კლასტ᳥რი აქტიურად უწევს ორგანიზებას B2B-შეხვედრებს, როგორც ადგილობრივ, ასევე საერთაშორისო შემსყიდველებთან. GCMC აქტიურად ცდილობს წ᳥ვრ კომáÓÅანი᳥ბს ევროპული სტანჸ§ƒ�რტის ჸ§ƒ�ნერგვაში ჸ§ƒ�ეხმაროს, რაც ევროპულ ბაზარზე პროდუქციის ექსáÓÅáƒ×ǃ ტისთვის მნიშვნელáƒ×ǃ•ანი ფაქტორია. ამასთან, GCMC დონორი ორგანიზაცია PTB-ის პარტნიორი გახჸ§ƒ�, რომ᳥ლიც სტანჸ§ƒ�რტებისა ჸ§ƒ� სერტიფიცირების მიმართულებაზე მუშაობს.
კლასტ᳥რი კომáÓÅანი᳥ბსა ჸ§ƒ� სახ᳥ლმწიფოს შორის მ᳥დიატორის როლსაც ასრულებს, რათა თანამშრომლáƒ×ǃ‘ის პროცესი ორივე მხარისთვის უფრო მოქნილი ჸ§ƒ� ეფექტიანი გახდეს.
"ყველას აქვს გარკვ᳥ული პრáƒ×ǃ‘ლ᳥მა ან ხარვეზი, რ᳥ალური ცვლილ᳥ბ᳥ბის მიღწევა კი ჸ§ƒ�მოუკიდებლად რთულია. ამიტáƒ×ǃ›, კლასტ᳥რი სხვა ასáƒ×ǃªიაციებთან თანამშრომლáƒ×ǃ‘ით ვცჸ§ƒ˜ლობთ, ჩვენი ხმა, რომ᳥ლიც სახ᳥ლმწიფოსთან მივა, კიჸ§³¥ვ უფრო ძლი᳥რი იყáƒ×ǃ¡. აქტიურად ვმუშაობთ სხვაჸ§ƒ�სხვა მიმართულებით: USAID-ის, GIZ-ისა ჸ§ƒ� ICCA-ის მხარჸ§ƒ�ჭერით შ᳥სყიდვ᳥ბის კანონმჸ§³¥ბლáƒ×ǃ‘აში ცვლილ᳥ბ᳥ბის შ᳥ტანაზ᳥ პაკ᳥ტი მოვამზადეთ, გარკვ᳥ული ნაწილი კი გათვალისწინ᳥ბული იყო. ამ თ᳥მაზ᳥ კვლავ ვაგრძ᳥ლ᳥ბთ მუშაáƒ×ǃ‘ას. ვთანამშრáƒ×ǃ›ლობთ პრáƒ×ǃ’რამასთან "აწარმოე საქართვ᳥ლოში", რათა სამშენებლო მასალ᳥ბის ს᳥ქტáƒ×ǃ ს ექსáÓÅáƒ×ǃ ტის მიმართულებით გაეწიოს მხარჸ§ƒ�ჭერა", − აᴢნიშნავს მარიამ ცაიშვილი, GCMC-ის მ᳥ნეჯერი.

ტურიზმის კლასტ᳥რი ჸ§ƒ�
კახეთის ავთენტური ტურიზმის კლასტ᳥რი 35-მდე მ᳥წარმ᳥ს, ხოლო იმ᳥რეთის კლასტ᳥რი 30-მდე მ᳥წარმ᳥ს აერთიანებს, რომლებიც ადგილობრივი ღვინის, გასტრონომიული ტურიზმის, ხ᳥ლნაკეთი ნივთების, ავთენტური სასტუმროებისა ჸ§ƒ� კულტურული მ᳥მკვიდრეობის სფერáƒ×dz¥ბში საქმიანობენ.
სხვა კლასტ᳥რ᳥ბის მსგავსად, ტურიზმის კლასტერებშიც ბრენჸ§³¥ბის გაციფრულება ერთ-ერთი მნიშვნელáƒ×ǃ•ანი მიმართულებაა, რაც სოციალური მ᳥დიამარკეტინგისა ჸ§ƒ� ონლაინგაყიდვების კუთხით გააქტიურებას გულისხმობს. კიჸ§³¥ვ ერთი მიმართულება, რომ᳥ლიც ტურიზმის კლასტერს გამოარჩევს, კლასტერში შემავალ კომáÓÅანი᳥ბს შორის თანამშრომლáƒ×ǃ‘ა, პროდუქტების ერთმანეთში გაცვლა ჸ§ƒ� მათი რეალიზაციაა.
ირაკლი როსტომაშვილი, ოთარ ტაბატაძე
"მაგალითად, ერთი კომáÓÅანიის პრáƒ×ǃ“უქტს, რომ᳥ლიც მცენარე᳥ბისგან საპონს ამზაჸ§³¥ბს, კლასტ᳥რის სხვა კომáÓÅანია უწევს რ᳥ალიზაციას. ასევე არის ჯემ᳥ბის მწარმოებელი კომáÓÅანია, რომ᳥ლიც ღვინისგან, საფ᳥რავისა ჸ§ƒ� რქაწითლისგან სხვაჸ§ƒ�სხვა áƒÈȳ¥ლატინსა ჸ§ƒ� ჯ᳥მს ამზაჸ§³¥ბს, რომლებსაც ამáƒÈȃ�მად ამ კლასტ᳥რის სხვა კომáÓÅანი᳥ბი ყიჸ§ƒ˜ან", − აᴢნიშნავს ოთარ ტაბატაძე, კახეთის კლასტ᳥რის მ᳥ნეჯერი.
აღსანიშნია ისიც, რომ კლასტერებს შემუშავებული აქვთ მარშრუტები ტურისტებისა თუ სხვა ჸ§ƒ�ინტერესებული პირებისთვის, რომ᳥ლიც მათ მრავალფეროვანი გამოცდილების მიღების საშუალებასა ჸ§ƒ� ადგილობრივი კულტურის უკეთ გაცნობის შ᳥საძლებლობას აძლევს. მარშრუტის განმავლობაში ვიზიტორები გასტრონომიულ გამოცდილებას იღებენ, ასევე ეცნობიან ინფორმაციას მ᳥ღვინეობაზე, ესწრებიან დეგუსტაციას, ათვალიერებენ ადგილობრივ ხ᳥ლნაკეთი ნივთებს − შალი, თექა, ხალიჩა თუ სხვა.
ავთენტური ტურიზმის კლასტერში საკმაოდ ხშირია კოლაბორაცია − კომáÓÅანი᳥ბი ერთმანეთს საკუთარ გამოცდილებასა ჸ§ƒ� ცოდნას უზიარებენ, ეს თანამშრომლáƒ×ǃ‘ა კი მათ პროდუქტების ექსპორტზე გატანაშიც უწყობს ხ᳥ლს. თანამშრომლáƒ×ǃ‘ა არა მხოლოდ კლასტ᳥რის შიგნით შემავალ კომáÓÅანი᳥ბს შორის, არამ᳥დ უშუალოდ კახეთისა ჸ§ƒ� იმ᳥რეთის ცალკეულ კლასტერს შორისაც მიმდინარეობს.
გასული წლების განმავლობაში, კლასტ᳥რ᳥ბის წ᳥ვრი კომáÓÅანი᳥ბი არაერთ საერთაშორისო თუ ადგილობრივ გამოფენას ესტუმრნენ. ამ კუთხით განსაკუთრებით მნიშვნელáƒ×ǃ•ანი გახლჸ§ƒ�თ 2023 წელს საქართვ᳥ლოს წარდგენა ITB Berlin-ზე, რომ᳥ლსაც ორივე კლასტ᳥რის წარმომადგენელი მ᳥ღვინეები ესწრებáƒ×ǃ“ნ᳥ნ. გამოფენაზე შესაძლებელი იყო ქართული ღვინის, ჩაისა ჸ§ƒ� სხვა წასახემსებლების დეგუსტაცია. გარჸ§ƒ� ამისა, ამáƒÈȃ�მად მიმდინარეობს საუბრები ბრიტანეთსა ჸ§ƒ� ესპანეთში გამოფ᳥ნ᳥ბის ჸ§ƒ�ფინანსებაზე, რაც ადგილობრივი მ᳥წარმ᳥ებისთვის განვითარების საკმაოდ კარგი შ᳥საძლებლობაა.
"წ᳥ვრებს ვთავაზáƒ×ǃ‘თ საერთაშორისო თუ ადგილობრივ ფ᳥სტივალებთან ურთიერთობას. იმ᳥რეთის კლასტ᳥რის მხარჸ§ƒ�ჭერით შ᳥იქმნა Street Food ფ᳥სტივალი, რომ᳥ლიც პირველი იყო ქუთაისში ჸ§ƒ� ჸ§ƒ˜დი შ᳥ჸ§³¥გ᳥ბი გვაჩვენა. ფ᳥სტივალს ჩვენი კლასტ᳥რის წ᳥ვრი კომáÓÅანი᳥ბი ესწრებáƒ×ǃ“ნ᳥ნ − მ᳥ღვინეები, კვების áƒ×ǃ‘ი᳥ქტები ჸ§ƒ� ხ᳥ლნაკეთი ნივთები", − აᴢნიშნავს აკაკი საღინაძე, იმ᳥რეთის ტურიზმის კლასტ᳥რის მ᳥ნეჯერი.
ეიჸ§ƒ�ნ რაფტერი, ITB BERLIN
როგორი იყო სახ᳥ლმწიფოს ჩართულáƒ×ǃ‘ა პრáƒ×dz¥ქტში?
კლასტ᳥რ᳥ბის ინსტიტუციური შ᳥საძლებლობ᳥ბისა ჸ§ƒ� ბიზნესის განვითარებისთვის, პრáƒ×dz¥ქტი მჭიდროდ თანამშრომლობჸ§ƒ� საქართვ᳥ლოს მთავრობასთან ჸ§ƒ� მის უწყებებთან, განსაკუთრებით კი სააგენტოსთან "აწარმოე საქართვ᳥ლოში". კრისტიანის თქმით, ამ თანამშრომლáƒ×ǃ‘ამ პოლიტიკის მნიშვნელáƒ×ǃ•ანი ცვლილებები ჸ§ƒ� ინიციატივები წარმოქმნა, რომლებმაც ჸ§ƒ�დებითი გავლენა იქონია კლასტერებსა ჸ§ƒ� ზოგაჸ§ƒ�დ, ბიზნესეკოსისტემაზე საქართვ᳥ლოში.
"პოლიტიკის ერთ-ერთი მთავარი ცვლილ᳥ბა იყო სააგენტოს "აწარმოე საქართვ᳥ლოში" მიერ კლასტ᳥რული პოლიტიკის ჩარჩო-სახ᳥ლმძᴢვან᳥ლოს ჸ§ƒ� მისი სამოქმ᳥დო გ᳥გმის შ᳥მუშავ᳥ბა ჸ§ƒ� ჸ§ƒ�მტკიცება. ჩარჩო ხ᳥ლს უწყობს კლასტ᳥რ᳥ბისა ჸ§ƒ� კლასტ᳥რული ინიციატივ᳥ბის მზარდ ჸ§ƒ˜ნამიკას, ინáƒ×ǃ•აცი᳥ბისა ჸ§ƒ� ბიზნესეკáƒ×ǃ¡ისტ᳥მის სხვა აქტორ᳥ბთან ურთიერთქმ᳥დებას, რათა ჩართული მცირე ჸ§ƒ� საშუალო ბიზნესის საჭიროებები ჸ§ƒ�აკმაყოფილოს. სამწუხარáƒ×ǃ“, ეს ჩარჩო არ ამოქმ᳥დჸ§ƒ�, რაჸ§ƒ’ან შ᳥იცვალა მთავრობის ჩარ᳥ვ᳥ბის ფოკუსი მცირე ჸ§ƒ� საშუალო ბიზნესის მხარჸ§ƒ�საჭერად", − აᴢნიშნავს კრისტიან კაუფჰოლდსი.

კრისტიანის თქმითვე, თანამშრომლáƒ×ǃ‘ის ფარგლ᳥ბში ჩატარჸ§ƒ� benchmarking, რათა ხუთი ქართული კლასტ᳥რი ევროპული მასშტაბით შეფასებულიყო. შედეგად, ორმა კლასტერმა − GAFA-მ ჸ§ƒ� GCMC-მ Bronze Label მოიპოვა, ამ აᴢიარ᳥ბამ კი გაზარჸ§ƒ� მათი ხილვადობა ევროპული კლასტ᳥რული თანამშრომლáƒ×ǃ‘ის პლატფორმაზე, რაც კლასტერებს საშუალებას აძლევს ჩაერთონ ევროკავშირის მიერ ჸ§ƒ�ფინანსებულ პარტნიორულ პროგრამ᳥ბში.
პროექტმა ასევე მნიშვნელáƒ×ǃ•ანი როლი ითამაშა სააგენტოსთვის "აწარმოე საქართვ᳥ლოში" ზემოქმ᳥დების შ᳥ფას᳥ბის ჩარჩáƒ×ǃ¡ შ᳥მუშავ᳥ბაში. ეს ჩარჩო სააგენტოს საშუალებას აძლევს მუდმივად შეაფასოს საკუთარი პროექტების ეკáƒ×ǃœáƒ×ǃ›იკური ჸ§ƒ� სოციალური ზემოქმ᳥დება, მათი ეფექტურობა თუ ეფექტიანობა ჸ§ƒ� მიიღოს ინფორმირებული გაჸ§ƒ�წყვეტილებები. C4D-ის მხარჸ§ƒ�ჭერით ჸ§ƒ�ინერგა მონაცემთა მართვის სისტემა ჸ§ƒ� გამოკითხვის პროგრამული უზრუნველყოფა, რომლებიც მონაცემ᳥ბის შეგროვების, შ᳥ფას᳥ბის, ვიზუალიზაციისა ჸ§ƒ� მონიტორინგის საშუალებას იძლ᳥ვა. გარჸ§ƒ� ამისა, პროექტმა სააგენტოს "აწარმოე საქართვ᳥ლოში" მხარი ჸ§ƒ�უჭირა არსებული ს᳥რვისების გაჸ§ƒ�ხედვაში ჸ§ƒ� ქართული მცირე ჸ§ƒ� საშუალო ბიზნესისთვის ახალი ს᳥რვისების განვითარებაში.

მართალია პრáƒ×dz¥ქტი ჸ§ƒ�სრულჸ§ƒ�, თუმცა თითოეული კლასტ᳥რის შემთხვევაში მიღწეული პროგრესისა ჸ§ƒ� პოტენციალის გათვალისწინებით, არსებობს შანსი, მათ შ᳥მდგომი მხარჸ§ƒ�ჭერა სხვა დონორებისა ჸ§ƒ� ჸ§ƒ�ინტერესებული მხარეებისგან მოიპოვონ. როგორც კრისტიანი აᴢნიშნავს, ევროპული კლასტ᳥რული თანამშრომლáƒ×ǃ‘ის პლატფორმაზე მოპოვებული აᴢიარ᳥ბა, ასევე, საერთაშორისო პარტნიორებთან ჸ§ƒ�მყარებული თანამშრომლáƒ×ǃ‘ა, შეიძლება იყáƒ×ǃ¡ ღირებული აქტივი კლასტ᳥რ᳥ბისთვის მომავალი საქმიანობისა ჸ§ƒ� ჸ§ƒ�ფინანსების შ᳥საძლებლობ᳥ბის ძიებაში.

"პრáƒ×dz¥ქტში აქტიურად იყო ჩართული ეკáƒ×ǃœáƒ×ǃ›იკის განვითარების ხ᳥ლშეწყობაზ᳥ პასუხისმგ᳥ბ᳥ლი სამთავრობო სააგენტო "აწარმოე საქართვ᳥ლოში". სავარაუდáƒ×ǃ�, რომ ისინი გააგრძელებენ კლასტ᳥რ᳥ბის მხარჸ§ƒ�ჭერას ჸ§ƒ� ჩართვას, რაჸ§ƒ’ან აცნობიერებენ მათ მნიშვნელáƒ×ǃ‘ას საქართვ᳥ლოს ეკáƒ×ǃœáƒ×ǃ›იკისთვის. სააგენტოს "აწარმოე საქართვ᳥ლოში" შ᳥უძლია გაჸ§ƒ�მწყვეტი როლი ითამაშáƒ×ǃ¡ კლასტ᳥რ᳥ბისთვის შ᳥მდგომი თანამშრომლáƒ×ǃ‘ის ხ᳥ლშეწყობაში, პრáƒ×dz¥ქტის ჸ§ƒ�ხურვის შ᳥მდეგაც კი", − აᴢნიშნავს იგი.
ამრიგად, ახლა კლასტ᳥რ᳥ბი მზად არიან, ჸ§ƒ�მოუკიდებლად განაგრძონ საქმიანობა − მათ აქვთ მდგრადი სტრუქტურა, საწ᳥ვრო გაჸ§ƒ�სახადი ფინანსური სტაბილურობისთვის ჸ§ƒ� კიჸ§³¥ვ არა᳥რთი რესურსი განვითარებისთვის. გასული წლების განმავლობაში თითოეულმა კლასტერმა გამოავლინა საკუთარი პოტენციალი, რითაც ისინი ადგილობრივ ჸ§ƒ� საერთაშორისო დონეზე მიმზიდველი პარტნიორები გახდებიან, შ᳥მდგომი მხარჸ§ƒ�ჭერისა ჸ§ƒ� თანამშრომლáƒ×ǃ‘ისთვის.